α) Κυριακή της Ορθοδοξίας β) Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός - Νεοτητα Ι.Μ Φωκιδος

ΝΕΑ

09 Απριλίου 2020

α) Κυριακή της Ορθοδοξίας β) Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός

ΘΕΜΑ  21.3.:

α) Κυριακή της Ορθοδοξίας β) Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός 
Η προσευχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής: 
  • Η ευχή του Αγίου Εφραίμ του Σύρου 

 “Κύριε καί Δέσποτα τῆς ζωῆς μου, πνεῦμα ἀργίας, περιεργίας, φιλαρχίας, καί ἀργολογίας μή μοι δῷς.
Πνεῦμα δέ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, ὑπομονής καί ἀγάπης χάρισαίμοι τῷ σῷ δούλῳ.

Ναί, Κύριε Βασιλεῦ, δώρησαί μοι τοῦ ὁράν τά ἐμά πταίσματα, καί μή κατακρίνειν τόν ἀδελφόν μου, ὅτι εὐλογητός εἶ εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν” 

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ:
Η Κυριακή της Ορθοδοξίας είναι η πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Την ημέρα αυτή η Εκκλησία μας θυμάται την αναστήλωση των ιερών εικόνων από την αυτοκράτειρα (και αργότερα Αγία) Θεοδώρα το 843μ.Χ. Κατά την Κυριακή αυτή παίρνουμε στα χέρια μας τις ιερές εικόνες και τις περιφέρουμε πανηγυρικά έξω από τους ναούς. Γιορτάζουμε έτσι τον θρίαμβο του ορθόδοξου δόγματος και το τέλος της εικονο- μαχίας. Ας κάνουμε λίγη ιστορία... 

  • Τι γιορτάζουμε την Κυριακή της Ορθοδοξίας;
 Τη συμφιλίωση των χριστιανών και την αναστήλωση των εικόνων. 

  • Τι αποφάσισε η σύνοδος; 
Ότι η προσκύνηση και η λατρεία των εικόνων απευθύνεται στα εικονιζόμενα πρόσωπα και όχι στα υλικά από τα οποία είναι φτιαγμένες. 

  • Ποια είναι η διαφορά του ειδώλου από την εικόνα;
 Η βασική διαφορά του ειδώλου από την εικόνα έγκειται σε αυτό που υπογραμμίζει ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, ότι η εικόνα είναι «ομοίωση» με το υπαρκτό, ενώ το είδωλο είναι «ομοίωση» με το ανύπαρκτο. Επομένως είναι πλάσμα, φαντασία, απάτης ομοίωμα. 
    Με άλλα λόγια, το αρχέτυπο του ειδώλου είναι ανύπαρκτο, είναι φανταστικό, δεν είναι πραγματικό πρόσωπο, ενώ η εικόνα απεικονίζει αυτό που υπάρχει πραγματικά, ενώ το είδωλο δεν έχει τέτοια δυνατότητα. 
               Μετά και από την Σάρκωση του Λόγου του Θεού, (που έγινε άνθρωπος δηλ.) έχουμε τη δυνατότητα της περιγραφής Του. Η εικόνα του Υιού του Θεού αποτελεί απόδειξη και ομολογία της ενανθρώπισής Του. Αν επιχειρούσε να περιγράψει κανείς σε εικόνα τον Υιό και Λόγο του Θεού, πριν από τη Σάρκωσή Του, κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατο, άτοπο και φαύλο. 
              Οι εικόνες της Εκκλησίας μας, της Θεοτόκου και των Αγίων, αποτελούν απεικονίσεις πραγματικών ιστορικών προσώπων, τα οποία βρίσκονται σε άμεση σχέση, προσωπική και ουσιαστική, σχέση κοινωνίας, με τον Ένα και μόνο αληθινό Θεό. 
2.1. Κύρια αφήγηση ή διήγηση  
  • Ο ΑΓ. ΜΑΡΚΟΣ ΕΥΓΕΝΙΚΟΣ, ΣΤΥΛΟΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ 
Ὁ ἅγιος Μᾶρκος γεννήθηκε στήν Κων/πολη μᾶλλον τό ἔτος 1392μ.Χ., περίπου 60 χρόνια πρίν ἀπό τήν ἅλωση τῆς Πόλεως. Εὐσεβέστατοι οἱ γονεῖς του, ὁ διάκονος Γεώργιος καί ἡ Μαρία, ἀνέθρεψαν τόν μικρό Μανουήλ, ὅπως τόν ὀνόμασαν, μέ τό γάλα τῆς πίστεως καί τοῦ χάρισαν μόρφωση σπάνια. Εἶχε διδάσκαλό του ἀρχικά τόν πατέρα του, κατόπιν τόν Μητροπολίτη Σηλυβρίας Ἰγνάτιο καί τέλος τόν ὀνομαστό φιλόσοφο Γεώργιο Γεμιστό (Πλήθωνα), κοντά στόν ὁποῖο σπούδασε μαζί μέ τόν μετέπειτα μεγάλο ἀντίπαλό του Βησ- σαρίωνα. Ἀπέκτησε μεγάλη φήμη καί νεότατος ἀκόμα ἀνέλαβε τή διεύθυνση τοῦ Πατριαρ- χικοῦ Φροντιστηρίου. Ὡστόσο δέν τήν κράτησε πολύ. 
Σέ ἡλικία 26 ἐτῶν ἐγκαταλείπει τήν ἀκαδημαϊκή του σταδιοδρομία, μοιράζει τήν περιουσία του στούς φτωχούς καί γίνεται μοναχός στό νησάκι Ἀντιγόνη τῶν Πριγκηπονή- σων, μετά δέ ἀπό δύο χρόνια καταφεύγει μέσα στήν Πόλη, στήν ἱερά Μονή ἁγ. Γεωργίου τῶν Μαγγάνων, ὅπου μένει νηστεύοντας, ἀγρυπνώντας, μελετώντας καί προσευχόμενος. Ἦταν ἐξ ὁλοκλήρου δοσμένος στήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. 
Εἶχε ἀποκτήσει μεγάλη φήμη γιά τήν ἐνάρετη ζωή καί τή θεολογική του κατάρ- τιση καί γι’ αὐτό τό ἔτος 1436 ὁ αὐτοκράτορας Ἰωάννης ὁ Παλαιολόγος, ἐπειδή ἤθελε νά τόν ἔχει μαζί του στή Σύνοδο πού ἐπρόκειτο νά συγκληθεῖ πρός ἕνωσιν τῶν Ὀρθοδόξων μέ τούς Παπικούς, τόν πίεσε πολύ καί τόν ἀνάγκασε νά χειροτονηθεῖ ἐπίσκοπος Ἐφέσου. 
  • Η ΣΥΝΟΔΟΣ ΦΕΡΡΑΡΑΣ-ΦΛΩΡΕΝΤΙΑΣ 
Ἦταν μιά τραγική ἐποχή. Οἱ Τοῦρκοι εἶχαν ζώσει ἀπό παντοῦ τήν αὐτοκρατορία καί σταδιακά ἔφθασαν νά τήν περιορίσουν μόνο στή γύρω ἀπό τήν Κωνσταντινούπολη περιοχή. Οι 
πάντες ἔνιωθαν νά πλησιάζει τό φρικτό τέλος, καί καθώς δέν φαινόταν που- θενά ἐλπίδα βοηθείας, ὁ αὐτοκράτορας καί πολλοί ἄλλοι στράφηκαν πρός τή Δύση ζητών- τας βοήθεια ἀπό τόν πάπα. Οἱ συνεννοήσεις εἶχαν ἤδη προχωρήσει. Ἡ Σύνοδος συνεκλήθη τό 1438 μ.Χ. στήν πόλη Φερράρα τῆς Ἰταλίας καί τό ἑπόμενο ἔτος μεταφέρ- θηκε στή Φλωρεντία. Ἔτσι ἔμεινε καί τό ὄνομά της ὡς Σύνοδος Φερράρας-Φλωρεντίας. 700 μέλη ἀπετέλεσαν τήν ὀρθόδοξη ἀντιπροσωπεία, ἐπικεφαλῆς τῆς ὁποίας ἦταν ὁ ἴδιος ὁ αὐτοκράτορας συνοδευόμενος ἀπό πολυπληθή ἀκολουθία. 
Ὁ Πατριάρχης Ἰωσήφ καί 20 μητροπολίτες καί ἀνώτεροι ἐκκλησιαστικοί λειτουργοί ἦταν τά κύρια μέλη τῆς συνόδου. Τήν εὐθύνη τῶν θεολογικῶν συζητήσεων ἀνέθεσαν στόν ἅγιο Μᾶρκο καί τόν μητροπολίτη Νικαίας Βησσαρίωνα. Στήν ἀρχή οἱ δύο ἦταν σύμφωνοι καί ἀγωνίζονταν ἀπό κοινοῦ. Στή συνέχεια ὅμως ὁ Βησσαρίων ὑποχώρησε καί πρόδωσε τήν πίστη, προκειμένου νά γίνει ἡ ἕνωση καί νά σταλεῖ βοήθεια ἀπό τόν πάπα στήν κιν- δυνεύουσα αὐτοκρατορία. 
Τά βασικά θέματα πού ἐξετάσθηκαν στή Σύνοδο ἦταν τρία: 
1. Τοῦ καθαρτηρίου πυρός
2. τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί
3. τό τῆς ἐξουσίας τοῦ πάπα.
Ὁ ἅγιος Μᾶρκος, ἀφότου ὁ Βησσαρίων ὑποχώρησε, πάλευε μόνος. Καί ὅμως, ἄν καί μόνος, ἀπεστόμωνε καί συνέτριβε τούς παπικούς θεολόγους, ἀποδεικνύοντας μέ ἀκαταμάχητα ἐπιχειρήματα τήν ἀλήθεια τῆς Ὀρθοδοξίας. 
Ἄρχιζαν νά καταπιέζουν τούς Ὀρθοδόξους, νά τούς στεροῦν ἀκόμη καί τήν τροφή, προκειμένου νά τούς ἀναγκάσουν νά δεχτοῦν τίς παπικές πλάνες καί νά ὑπογράψουν τήν ἕνωση. Οἱ περισσότεροι ὑποχώρησαν. Πίεζαν δέ τόν ἅγιο Μᾶρκο νά ὑποχωρήσει καί αὐτός. Ὅμως ὁ βράχος τῆς πίστεως ἔμεινε ἀκλόνητος. Τοῦ εἶπαν νά κάνει κάποια οἰκονομία, κάποια συγκατάβαση χάριν τῆς ἑνώσεως. Ὁ ἅγιος ἀπάντησε ὅτι αὐτό στά θέματα τῆς πίστεως δέν ἐπιτρέπεται: «Οὐ συγχωρεῖ συγκατάβασις εἰς τά τῆς πίστεως»· καί παρά τίς ἀφόρητες πιέσεις ἀρνήθηκε νά ὑπογράψει μιά τέτοια ἕνωση: «Οὐ ποιήσω τοῦτό ποτε κἄν εἴ τι καί γένηται», βροντοφώναξε. 
Τελικά σχεδόν ὅλοι ὑπέγραψαν. Ὁ πάπας ἀρχικά ἐνθουσιάστηκε. 
‒Ὑπέγραψαν ὅλοι; ρώτησε.
‒ Ὅλοι, τοῦ ἀπάντησαν, ἐκτός ἀπό τόν Μᾶρκο Ἐφέσου. 
‒ «Λοιπόν ἐποιήσα- μεν οὐδέν»..., συμπέρανε μελαγχολικά ὁ πάπας, κατανοώντας πολύ καλά ὅτι χωρίς τήν ὑπογραφή τοῦ ἁγίου Μάρκου ὅλα τά ἄλλα δέν εἶχαν καμιά ἀξία. 
Καί εἶχε καταλάβει πολύ σωστά. Ὁ πάπας φαινομενικά εἶχε θριαμβεύσει. Ἡ Σύνοδος τελείωσε καί ὁ ἅγιος Μᾶρκος ἐξορίστηκε. Στήν Κωνσταντινούπολη, στή θέση τοῦ Πατριάρχου Ἰωσήφ, πού εἶχε πεθάνει λίγο πρίν ὑπογράψει τή συμφωνία τῆς ἑνώσεως, ἐξελέγη Πατριάρχης λατινόφρων, ὁ Μητροφάνης, τόν ὁποῖο ὁ λαός τόν ὀνόμαζε «Μητροφόνο», διότι φόνευσε τή Μητέρα Ἐκκλησία, τήν Ὀρθοδοξία. 
Αὐτός δέ ἀκριβῶς ὁ λαός στάθηκε προπύργιο καί φύλακας ἀσυμβίβαστος τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως. Αὐτούς πού ὑπέγραψαν τούς θεωροῦσε προδότες. Ἐνῶ τόν ἅγιο Μᾶρκο τόν ὑποδέχτηκε ὡς ἥρωα καί ἅγιο. Ὁ λαός ἀπέφευγε τούς συμβιβασμένους κληρικούς, ἀκολουθώντας τήν ὁδηγία τοῦ ἁγίου Μάρκου, ὁ ὁποῖος σέ Ἐγκύκλιό του, πού ἀπηύθυνε «Πρός τούς ἁπανταχοῦ τῆς γῆς καί τῶν νήσων εὑρισκομένους Ὀρθοδόξους Χριστιανούς», συνιστοῦσε νά φεύγουν οἱ πιστοί μακριά ἀπό τούς λατινόφρονες, ὅπως φεύγει κανείς μακριά ἀπό τό φίδι: «Φευκτέον αὐτούς, ὡς φεύγει τις ἀπό ὄφεως». 
Τό τελικό ἀποτέλεσμα ἦταν θλιβερό. Οἱ προσδοκίες τοῦ αὐτοκράτορος καί τῶν ἄλλων διαψεύσθηκαν. Ἡ βοήθεια πού περίμεναν ἀπό τόν πάπα καί χάριν τῆς ὁποίας πρό- δωσαν τήν πίστη δέν ἦρθε ποτέ. Καί ἐπιπλέον, ἡ ἕνωση στήν οὐσία ἔφερε διαίρεση, διότι δίχασε τούς Ὀρθοδόξους καί μείωσε τό ἀγωνιστικό τους φρόνημα, μέ ἀποτέλεσμα νά γίνουν πιό εὐάλωτοι. 
Ὁ ἅγιος Μᾶρκος δικαιώθηκε ἀπόλυτα. Κρατώντας τήν Ὀρθόδοξη πίστη ὅπλισε τόν λαό μέ ἀκατάβλητη δύναμη, μέ τήν ὁποία ἄντεξε κατόπιν τή σκλαβιά καί τίναξε τό 1821 τά πολυχρόνια δεσμά. Εἶχε δώσει τή μάχη μόνος καί νίκησε. Ἐπέστρεψε τό 1442 ἀπό τήν ἐξο- ρία καί δύο χρόνια ἀργότερα ἀνεχώρησε ἀπό τόν κόσμο αὐτό, παραδίδοντας τή σκυτάλη τῆς πίστεως στόν κατά πνεῦμα υἱό του τόν Γεώργιο Σχολάριο, τόν μετέπειτα ἅγιο Γεννά- διο, πρῶτο Πατριάρχη τοῦ σκλαβωμένου γένους. 

3. Ερωτήσεις για μάθημα και αφορμές για συζήτηση 
   Ὑπάρχουν ἄραγε ἀνάλογες περιστάσεις σήμερα; (...) 
Καί σήμερα ἔχουμε ἀνάλογες περιστάσεις. Ὑπάρχει μάλιστα ἡ ἀντίληψη ὅτι πρέπει νά ἀναζητήσουμε στήριγμα στόν πάπα. Γενικότερα εἶναι ἀρκετοί Ὀρθόδοξοι πού θεωροῦν ὅτι ἀπό μιά προσέγγιση τοῦ παπισμοῦ θά ἀποκομίσουμε διάφορα ὀφέλη. Καί ὅτι εἶναι ἐπιτα- κτική ἀνάγκη τῶν καιρῶν μας, μπροστά στή σαρωτική ἐξάπλωση τοῦ ἀθεϊσμοῦ καί τόν κίν- δυνο ἀπό τήν ἐπιθετικότητα τοῦ μουσουλμανισμοῦ, νά παραμερίσουμε οἱ Χριστιανοί τίς διαφορές μας καί νά κοιτάξουμε νά ἑνωθοῦμε ἤ τουλάχιστον νά συνεργαστοῦμε. Γιά τόν λόγο αὐτό γίνονται διάφορες κινήσεις προσεγγίσεως τοῦ παπισμοῦ καί τῶν ἄλλων δογμάτων ἤ καί θρησκειῶν ἀκόμη. 
Ὡστόσο ὑπάρχουν κάποιες σημαντικές διαφορές μέ τόν παπισμό, πού δέν μᾶς ἐπιτρέπουν νά προχωρήσουμε στήν ἕνωση. Γνωρίζετε μερικές διαφορές; 
α. Τό πρωτεῖο τοῦ Πάπα. Πρόκειται ἴσως γιά τό μεγαλύτερο ἐμπόδιο γιά τήν ἕνωση τῶν «Ἐκκλησιῶν». Τί σημαίνει «πρωτεῖο τοῦ πάπα»;... Ὅτι ὁ πάπας θεωρεῖ τόν ἑαυτό του ἀνώτερο ἀπό ὅλους τούς Ἐπισκόπους καί ἀπαιτεῖ ἀπό ὅλες τίς ἄλλες Ἐκκλησίες νά ττόνοόν ἀναγνωρίζουν ὡς ἀντιπρόσωπο τοῦ Χριστοῦ ἐπί τῆς γῆς καί ὡς κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας. 
β. Τό ἀλάθητο. Ὁ Πάπας διεκδικεῖ γιά τόν ἑαυτό του τό «ἀλάθητο», σύμφωνα μέ τό ὁποῖο στίς ἀποφάσεις πού λαμβάνει — εἴτε γιά δογματικά εἴτε γιά πρακτικά ζητήματα ἀποκλείεται νά κάνει λάθος καί κανείς δέν ἐπιτρέπεται νά ἔχει ἀντίθετη γνώμη ἀπό τή δική του. 
γ. Τό φιλιόκβε (filioque) Μία σημαντική δογματική παρέκκλιση τοῦ Παπισμοῦ εἶναι τό γνωστό filioque, δηλαδή ἡ πλανεμένη ἀντίληψη ὅτι τό Ἅγιον Πνεῦμα ἐκπο- ρεύεται «καί ἐκ τοῦ Υἱοῦ». 
δ. Καί λλες διαφορές... Εἶναι καί πολλές ἄλλες οἱ κακοδοξίες καί οἱ καινοτο- μίες τους, πού δέν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος μας νά τίς ἀναπτύξουμε 
Νά λοιπόν γιατί δέν εἶναι εὔκολος ὁ δρόμος γιά τήν περίφημη ἕνωση τῶν «ἐκκλη- σιῶν». Ὅταν βλέπουμε τέτοια ἀπομάκρυνση ἀπό τήν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου, τότε ἔχουμε αἵρεση. Καί στήν περίπτωση τοῦ Παπισμοῦ μιλᾶμε γιά τή χειρότερη καί τήν πιό ἐπικίνδυνη αἵρεση πού συνάντησε ἡ Ἐκκλησία στήν ἱστορία της. 
Ποιό εἶναι τό μήνυμα τοῦ ἁγίου Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ στήν ἐποχή μας; (...) Μᾶς τό ὑποδεικνύει ὁ ἴδιος: «Οὐ συγχωρεῖ συγκατάβασις εἰς τά τῆς πίστεως». Τήν πίστη, τήν ἀλήθεια τῆς Ὀρθοδοξίας δέν τήν διαπραγματευόμαστε. Πρέπει νά τήν κρατήσουμε ἀνόθευτη. Ἐκπτώσεις στήν ἀλήθεια δέν μποροῦν νά γίνουν. «Μέσον ἀληθείας καί ψεύδους οὐδέν ἐστιν», λέγει ὁ Ἅγιός μας. 
Ἂν δεχθοῦμε ἕνωση μέ τούς παπικούς χωρίς νά ἀποκηρύξουν αὐτοί τίς δογματικές κακοδοξίες τους καί τήν ἀξίωση τοῦ πάπα νά κυριαρχεῖ στήν Ἐκκλησία καί νά θεωρεῖ τόν ἑαυτό του ἀλάθητο, θά ἔχουμε προδώσει τήν ἀλήθεια καί οἱ συμφορές ἀπό τήν ἐγκατάλειψη τοῦ Θεοῦ θά εἶναι φοβερές. ιπ
όν να έχουμε και στο σπίτι μας το ε
ΕΡΩΤΗΜΑ: Πώς εξηγείται το φαινόμενο του θαύματος των αγίων εικόνων;

        Το θαύμα κυρίως είναι έργο της πίστεως και της Χάριτος του Θεού. Το θαύμα προϋπο- θέτει μεγάλη και αμετακίνητη πίστη. Ο καθηγητής Μάρκος Σιώτης στο βιβλίο του «Ιστο- ρία και θεολογία των ιερών εικόνων», λέει τα εξής: «Το θαύμα είναι μια εμπειρία κατά την οποία η ψυχή τού προσευχόμενου, ενώπιον μιας οιασδήποτε εικόνας, αποσπά μέσω της πίστεως, “φορτία” θείας Χάριτος τόσο ενεργά ώστε βιώνει το θαύμα της δυναμικής και σωστικής Χάριτος του Θεού». 

       Φυσικά την επενέργεια του θαύματος, η θεολογία την αποδίδει πάντοτε στις ανεξερεύνητες βουλές του Θεού. Διότι πολλοί ασθενείς και πονεμένοι παρακαλούν, αλλά δεν τους γίνεται το θαύμα όπως το ζητούν. 

Στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις, επέρχεται εσωτερική αλλοίωση, γίνεται θαύμα ψυχικό, ωρίμανση της προσωπικότητας και αποδοχή των θλιβερών γεγονότων, που θεωρείται και αυτό ένα εξίσου μεγάλο θαύμα. 

Pages